2:14:07
جمعه ۷ آذر ۱۳۹۳



کاربر گرامی
برای دسترسی به این قسمت شما باید عضو سایت باشید.
اخبار فرهنگی هنری را در ایمیل خود داشته باشید.
تبیان
تبیان -  فرهنگی هنری -  سینما -  383 روز و 1 ساعت پیش
تاجبخش فنائیان بعد از سریال تاریخی حجر بن عدی سراغ سوژه ای اجتماعی رفت و پس از چند سال تحقیق،نگارش و تولید سریال «همه بچه های ما» را ساخت که جمعه شب (17 آبان ماه 1392) پخش آن به پایان رسید. به این بهانه گپ و گفتی با فنائیان داشتیم که در ادامه می خوانید ]]>

زندگی تلخ بچه‌های کار

گفت و گوی تبیان با تاجبخش فنائیان


تاجبخش فنائیان بعد از سریال تاریخی حجر بن عدی سراغ سوژه ای اجتماعی رفت و پس از چند سال تحقیق،نگارش و تولید سریال «همه بچه های ما» را ساخت که جمعه شب (17 آبان ماه 1392) پخش آن به پایان رسید. به این بهانه گپ و گفتی با فنائیان داشتیم که در ادامه می خوانید.

همه بچه های ما

سوژه همه بچه های ما در سینما و تلویزیون موضوع جدیدی نیست. بچه های کار چه جذابیتی برای شما داشت که ترغیب به  ساخت سریالی با این موضوع شدید؟

ایده بچه های خیابان ممکن است در ذهن خیلی ها به عنوان موضوعی که می شود در فعالیت های هنری اعم از تئاتر، سینما ،‌تلویزیون حتی عکاسی ،‌مجسمه سازی خطور  بکند اما معمولا این سوژه به شکل گزارشی و ارائه آن چه هست پرداخته می شود. من فکر کردم ارائه گزارش چه تاثیری می تواند داشته باشد در حالی که مردم به طور طبیعی در  کوچه و خیابان بارها شاهد این سوژه ها باشند.

مشاهده آن چه هست جز تکرار مکررات آن هم در قالب هنر که وجهی از بازسازی دارد فایده چندانی نمی تواند داشته باشد حداقل از خود موضع طبیعی در همه جای دنیا قابل مشاهده است چیز برتر و بهتر را به همراه نخواهد داشت. ما فکر کردیم که لازم است علاوه بر نشان دادن آن چه هست،‌به آن چه هم باید باشد بیندیشیم. یا آن چه می تواند باشد. آن چه باید یا می تواند باشد چیزی نیست که قابل وقوع نباشد یعنی هرگز معادل آن چه نمی تواند باشد نیست. آن چه باید باشد ممکن است باز در جامعه خروجی بیرونی داشته باشد ولی تعداد آن قدر زیاد نیست که به طور روزمره قابل مشاهده باشد. یا شاید انسان در طول عمرش حتی یک بار هم موفق نشود آن چه  را که باید و می تواند باشد در ارتباط با کودکان کار و خیابان یک بار هم نبیند اما وجود خارجی دارد.

 

ایده پرداختن به بچه های خیابانی به ذهن خودتان رسید یا به شما پیشنهاد شد؟

ایده در کلاس تدریسم شکل گرفت. دانشجویانم روی شاهدات خودشان تحقیق می کردند و آن را درقالب فیلمنامه ارئه می دادند.

 

پروسه جمع آوری تحقیقات چه قدر طول کشید؟

وقتی در مرحله طرح  ایده و تحقیقات اولیه بود یک ترم طول کشید. تعداد کارهایی که به نسبت دانشجویان کلاس ظرفیت تبدیل به یک اثر حرفه ای را داشت کم بود. لذا باید ایده تبدیل به ایده ای نو می شد. چند محقق به کار اضافه شدند. لذا پروسه تبدیل ایده به یک سریال کامل سه سال طول کشید. فیلمنامه در شورای طرح و برنامه ریزی سازمان با حد اکثر آرا به تصویب رسید.

 

در مرحله تحقیق و نگارش طبیعی است که کار تا حدودی طولانی شود اما سریال شما تولید طولانی ای هم داشت. لازم بود یک سریال معمولی سه سال وقت ببرد؟

طولانی شدن کار چند دلیل داشت. این سریال در لوکیشن های متعددی ضبط شده؛ چیزی حدود 60 لوکیشن و جابجایی مدام گروه برای تصویربرداری آن هم نه از یک اتاق به اتاق دیگر بلکه از شمال به جنوب و شرق و غرب و مرکز .علت دیگر تعداد فراوان بازیگرها اپیزودیک بودن سریال بود. سریال ما دارای داستان واحدی نبود که با یک سری بازیگر ثابت از یک نقطه شروع شود و در نقطه ای تمام شود. هر اپیزود بازیگران جدید می خواست. در واقع این 28 قسمت معادل 12 فیلم سینمایی است. 12 فیلم را نمی توان در پنج ماه ساخت . حدود هفت ماه به خاطر مشکلات مالی تعطیلی کامل داشتیم. دلیل دیگر حساسیت های خود من بود.

 

طولانی شدن کار گروه سازنده را خسته و کارشان را فرسایشی می کند. بهتر نبود زودتر سریال را تمام می کردید؟

بعضی از کارها بالاخره طولانی می شود. همه بچه های ما البته کلا با تعطیلاتی که داشت یک سال و نیم  تصویربرداری داشت ولی سریال های الف ویژه ای هستند که سابقه 10 سال تصویربرداری داشته اند. کارهایی که طولانی می شود قاعدتا این عارضه که شما می گویید را دارد و بازیگران ممکن است سر کار دیگر بروند و همین باعث انقطاع حسی شود و طولانی شدن ممکن است حوصله بعضی آدم های بی حوصله را سر ببرد. ولی همه این طوری نیستند. خود من هم به عنوان کارگردان که از زمان ایده اولیه تا همین الان که درگیرش هستم به دلیل قرابت ذهنی ام به آن اصلا خسته نشدم.

وقتی احساس ترحم و دلسوزی می کنید قاعدتا گره افکنی ها و گره گشایی بوده که این حس را ایجاد کرده. یعنی اگر یک اثر فرایند دراماتیک خود را حفظ نکند و ادامه ندهد امکان دلسوزی و همراهی وجود ندارد. برای این که ما داستان ساخته ایم، گزارش مستند که ارائه نمی دهیم. داستانی ساخته شده همه عناصر یک داستان باید دست به دست هم بدهند که اتفاقا بتواند احساس تماشاگر را تحریک کنند

ظاهرا سریال از فیلمنامه اولیه کوتاه تر شده.

بله پنج اپیزود از این کار حذف شد. یعنی از یک جایی بالاخره به من گفتند تمامش کن. الان فیلمنامه 5 اپیزود موجود است که ساخته نشد. اتفاقا برای این که این سوء تفاهم بوجود نیاید که چون فنائیان داخل سازمان هست و از شرایط بهتری برخوردار است زیادی مراعات شد که چنین سوء تفاهمی ایجاد نشود و پیش گیری ها از این سوء تفاهم این قدر بود که من گاهی می گفتم کاش داخل سازمان نبودم؛‌حتما با من بهتر برخورد می شد.

 

به نظر خودتان سریال توانست حرفش را بزند و درباره کودکان کار اثر گذار باشد؟

تاثیری که من انتظار داشتم در بخشی از جامعه ولو محدود، داشته. تمام سعیم را کرده ام که به خواسته ام برسم و تا الان بازخوردهایی که گرفتم آن موضوع را تایید می کند و احساس می کنم در رابطه با آن خواسته ای که از ابتدا هدف گذاری کردم شکست نخوردم خیلی ها به من گفته اند که حالا بچه های خیابان را جور دیگر نگاه می کنیم.

 

مشکل سریال اغراق بیش از حد در نشان دادن سختی های این بچه ها است. این اغراق همراهی و همذات پندای با آن ها را سخت می کند.

کسانی که کار را دیدند پیامک هایی برای سازمان زده اند و بازخوردهای جامعه از این حکایت دارد که مردم با این بچه ها ارتباط نزدیکی برقرار کرده اند.

 

ارتباطی هم اگر هست به دلیل فضای بیش از حد احساسی حاکم بر روابط آدم های قصه و تاکید بر بیچارگی بچه ها است. در صورتی که از شما که سال ها تجربه فعالیت در عرصه هنر دارید،انتظار این است که قصه را به گونه ای پیش ببرید که  مخاطب به جای  ترحم با گره های داستان و دغدغه های شخصیت ها درگیر شود.

همه بچه های ما

وقتی احساس ترحم و دلسوزی می کنید قاعدتا گره افکنی ها و گره گشایی بوده که این حس را ایجاد کرده. یعنی اگر یک اثر فرایند دراماتیک خود را حفظ نکند و ادامه ندهد امکان دلسوزی و همراهی وجود ندارد. برای این که ما داستان ساخته ایم ؛ گزارش مستند که ارائه نمی دهیم. داستانی ساخته شده همه عناصر یک داستان باید دست به دست هم بدهند که اتفاقا بتواند احساس تماشاگر را تحریک کنند. اتفاقا نسبت به همچین موضعی خیلی لازم است که همه تمهیدات و ترفندهای هنری درباره سینما و تلویزیون به کار گرفته شود تا رابطه حسی برقرار شود بین تماشاگر و آن چه دارد.

اگر غیر از این باشد اصلا ممکن بود شما را بخنداند. اگر جامعه با این کار ارتباط حسی برقرار کرده حتما نتیجه یک سری تمهیدات تکنیکی است. من که در کار نیستم که آه بکشم که اثر بگذارد. من ارتباط حسی ام را با دکوپاژ ،‌میزانسن شخصیت پردازی و هدایت بازیگر ایجاد کرده ام. ما از  هر گونه رفتارهای  تصنعی که بخواهد دل بسوزاند اجتناب کردیم. بچه های خیابان خیلی هم می خندند، بازی می کنند ،‌توی سر و کله هم می زنند.

 

چرا این بعد را پررنگ تر نکردید؟

لازم نبود بیش از نشان دهیم.

 

ولی سریال خیلی تلخ شد و همین مخاطب را پس می زند.

چون این زندگی تلخ است اتفاقا خنده های این ها ممکن است شما را به گریه بیندازد.

 

ولی دیدن صحنه های ترک بچه، انداختن یک بچه دیگر پیش سگ ،‌داد و فریاد روی سر بچه ها و صحنه های دیگر که با تاکید فلاکت آن ها را نشان می دهد ، مخاطب را زیادی اذیت می کند. یعنی این آدم ها اصلا لحظه های شاد ندارند؟

من خیلی سعی کردم شادی هم در کار باشد. بچه ای که توسط مادرش رها می شود قبلش در پارک بازی می کند.

 

ولی بیننده می داند قرار است اتفاق تلخ رخ دهد.

بله ولی آن بچه دارد بازی می کند و بعدش هم در آغوش ابراهیم است. در انتها با آرامش روی تخت موسسه خوابیده. فرایند غم و شادی با هم حرکت می کند تا ارتباط حسی برقرار شود.

همه بچه های ما

دلشوره ای که سریال  با ایجاد نشانه های پررنگ مبنی بر رخ دادن اتفاقی بد ایجاد می کند، مخاطب را بیش از حد اذیت می کند.

بله بعضی ها ممکن است نتوانند تحمل کنند. ولی این واکنش همگانی نیست چون اکثر مخاطبان نگاه می کنند و رابطه حسی برقرار می کنند واقعا لذت می برند. چون آگاهی های جدیدی پیدا می کنند لذت می برند چون متوجه می شوند می شود در همین شرایط مهربانی وجود داشته باشد لذت می برند. از این که این بچه هاز یک شرایط بد به یک شرایط مطلوب می رسند لذت می برند.

 

بازی نسرین مقانلو یادآور نقش های قبلی اش در تلویزیون است. همان خشونت زنانگی و داد و فریادها را دارد. خودتان خواستید خانم مقانلو نقش های قبل را تکرار کند؟

کسی که در شرایط نامناسب بزرگ شده و اتفاقا توسط تشکیلات فراماسونری زندگی اش روی یک روال ناامنی افتاده و از بچگی مجبور به انجام کارهای خلاف بوده نمی تواند لطیف الطبع و ظریف الرفتار باشد . طبیعی است که از خشونت های منتج از شرایط زیستی اش برخوردار باشد. هر چند او هم وقتی این زندگی اش را یادآوری می کند اشک می ریزد. یعنی در پنهان این آدم لطافت انسانی نهفته است. اگر خشونت را در رفتار او ببییم اشک تضاد لازم در شخصیت پردازی این کاراکتر ایجاد می کند.

 

منظور من تکرار بازی خانم مقانلو است. حتی ستاره اسکندی هم چیز جدیدی ندارد. از کارگردانی که پیشینه تئاتری دارد این توقع می رود که بازیگرانش نسبت به سریال های دیگر یک سر و گردن بالاتر باشند.

انتخاب بازیگر یکی بر اساس توانایی او است یکی بر اثر تجربیات،  که بازیگر انتخاب می شود تا آن نقش را ایفا  کند و مسائل دیگر در حاشیه قرار می گیرد. قرار نیست یک بازیگر را انتخاب کنم و بگوبم هدف من این است که در این کار حتما از تو بازی متفاوت بگیرم . این هدف کار نیست هر چند درمورد بعضی از بازیگران ممکن است چنین اتفاقی رخ دهد . مثلا ممکن است آقای محمود جعفری چنین نقشی را قبلا بازی نکرده باشد. یا مثلا آقای امیر آقایی چنین نقشی را بازی نکرده باشد. یا دیگران ... خانم اسکندری و مقانلو قطعا چنین شخصیتی را قبلا بازی نکرده اند چون شخصیت یک شمای کلی ندارد بلکه جزئیات رفتاری یک شخص شخصیت او را می سازد. ما هرگز نمی توانیم در دو سریال که با موضوعات کاملا متفاوت ساخته شده اند شخصیت عین هم داشته باشیم که جزئیات رفتاری شان مثل هم باشد. ممکن است در ظاهر شباهتی داشته باشد اما جزئیات رفتاری بسیار بسیار متفاوت است.

 

مصاحبه : احمد رنجبر

بخش سینما و تلویزیون تبیان




در یاهو ایمیل کنید.
با GMail ارسال کنید.
در قالب فایل word ذخیره کنید.
این خبر را چاپ (پرینت) کنید.
این خبر را در منبع اصلی مشاهده کنید.
در صفحه فیس بوک خود منتشر کنید.
داغ کنید.
توییت کنید.
در بالاترین منتشر کنید.
در علاقه مندی های خود ذخیره کنید.
در گوگل پلاس منتشر کنید.


دُرنیوز
نماینده مردم مشهد و کلات در خانه ملت گفت: تسلیح کرانه باختری از سوی مسلمانان باعث خواهد شد تا توازن قدرت در منطقه ایجاد شود؛ لذا بر مسلمانان واجب است ...
دُرنیوز
همایش دو روزه «استاندارد آموزش و آموزش استاندارد (4‌الف) در چرخه آموزش کشور» با هدف تدوین استاندارد برای متون درسی و آموزشی کشور برگزار ...
دُرنیوز
برترین جایزه ادبی روسیه موسوم به «بیگ بوک»Big Book به «زاخار پریلپین» ملقب به «تولستوی مدرن» رسید.
منبع خبری

Please Wait...

نام و نام خانوادگی
نام:   
نام خانوادگی:   

رمز عبور
رمز عبور قبلی:
رمز عبور جدید:
تکرار رمز عبور جدید:  


تازه ترین خبرها
مهم ترین ترین خبرها
اخبار کلمه های کلیدی